ZO VADER, ZO ZOON
In de zomer van 1928 werd Jaap van der Ende in het statige woonhuis Tol 6 in Schoonhoven geboren. Tien jaar eerder had vader J.J. van der Ende het pand aan de Voorhaven betrokken, waar hij een restauratiebedrijf, een meubelmakerij en stoffeerbedrijf was begonnen.
Jaap kreeg zijn opleiding in de werkplaats in het achterhuis. Hij schoolde zich verder in de meubelmakerij en bekwaamde zich als restaurateur. Van 1950 tot 1958 studeerde Jaap aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam. Hij kreeg er lessen in beeldhouwkunst, tekenen en boetseren.
Al die jaren door werkte Jaap in het familiebedrijf, deed hij restauratiewerk aan huis en werkte met zijn vader aan opdrachten van gemeente- en kerkbesturen.

Stadhuis Gouda. Restauratie omstreeks 1948.
(Foto Herman van Duinen, Dordrecht)

Restauratie doksaal
Zijn vakbekwaamheid heeft de schrijnwerker J.J. van der Ende getoond bij de restauratie (1927/32) van het 16e eeuwse houten doksaal of zangerstribune in de Bartholomeuskerk te Schoonhoven.
Lees meer

Niehoff-orgel in onbruik
De Bartholomeuskerk bezat een orgel uit 1540 van de orgelmaker Hendrik Niehoff (ca. 1495-1560). Niehoff geldt als de belangrijkste orgelmaker in de Nederlanden van de 16e eeuw.
Aangenomen wordt dat het orgel altijd op het doksaal heeft gestaan. Maar omdat het orgel ouder is dan het doksaal, heeft het instrument oorspronkelijk een andere plaats gehad (Van Duinen).
Nadat de kerkvoogden in 1901 een gebruikt orgel in Amsterdam hadden gekocht, raakte het Niehoff-orgel in onbruik. Het historische pijpwerk werd aan een opkoper van de hand gedaan. Plannen om de orgelkas te restaureren en in het koor van de kerk een plaats te geven strandden en het orgelmeubel belandde in de werkplaats van J.J. van der Ende.
Lees meer

Gaande en komende man
In de jaren '50 van de vorige eeuw was A.C. Lensen beiaardier van Schoonhoven. De man zocht voor de beiaard op het Stadhuis een assistent en informeerde bij de familie Van der Ende of Jaap misschien interesse had.
In ‘Reisdagboek uit de Krimpenerwaard’ beschrijft Nico Rost zijn ontmoeting met Lensen en Jaap van der Ende: “Wij klommen in de toren van het Raadhuis, langs brede stoffige en uitgelopen traptreden, kropen door manshoge gaten naar de klokken (-). Voor de speeltafel van het carillon zit de oude beiaardier van Schoonhoven en hij zit daar al bijkans veertig jaar. Naast hem – vol bewondering voor z’n oude meester – staat z’n jonge leerling, die hem eens opvolgen zal.” (1)

Beiaardier in stad en land
Jaap van der Ende volgde lessen aan de Nederlandse Beiaardschool bij Leen ’t Hart en behaalde het Praktijkdiploma Beiaard en het Staatsexamen Muziek (M.O.) met als hoofdvak Beiaard. Vanaf 1953 verzorgde hij de wekelijkse bespelingen op de zaterdagmiddag op de beiaard van Schoonhoven. In 1958 volgde een vaste aanstelling tot stadsbeiaardier van Schoonhoven.
Tot zijn pensionering in 1993 was hij stadsbeiaardier van Schoonhoven, Woerden (1964), Dordrecht 1966, Oudewater (1968) en Gouda (1979).
Als freelance beiaardier werkte hij in Rijnsburg (1964-1979), Voorschoten (1965-1966), Bergambacht (1968-1990) en Zoetermeer (1978-?). Vanaf 1988 tot ? bespeelde hij de beiaard van het Koninklijk Paleis in Amsterdam (parttime).
Bij zijn afscheid in 1993 kreeg de vertrekkende beiaardier een vriendenboek, een Renaissance-trombone en de erepenning in brons van de stad Dordrecht.

Bron
1 Nico Rost, Reisdagboek uit de Krimpenerwaard. Uitgave Ad. Donker. Rotterdam, 1954.

Voorhaven te Schoon-
hoven.
 

Jaap van der Ende als
jong schrijnwerker bezig
met het steken van een
bloem in hout met een
steekbeitel.
 

Houtsnijwerk met de
wapens van de voormalige
gemeenten Bleskensgraaf
en Hofwegen.
 

Jaap van der Ende met
beiaardier A.C. Lensen.
 

Bij het afscheid van
Jaap en Coby van der
Ende-Krouwel, 1993.
 

Vriendenboek ter gelegenheid van het afscheid van Jaap van der Ende als stadbeiaardier van Dordrecht, Schoonhoven, Gouda, Woerden en Oudewater.